TAALBARRIERE

Organisaties zijn meer dan ooit internationaal georiënteerd. In sommige branches moet je wel, wil je relevant blijven. Diversiteit in organisaties draagt bij aan maatschappelijk verantwoord ondernemen. De voordelen daarvan worden breed onderschreven. Maar er zijn natuurlijk ook aandachtspunten. Een taalbarrière voorkomen om maar eens wat te noemen.

Voor inhuurpersoneel zijn we vaker afhankelijk van uitzendbureaus die ook buitenlandse krachten aantrekken. Denk aan Poolse werknemers in de bouw, Engelstalige werknemers in de vliegtuigindustrie, enz. Een taalbarrière kan effect hebben op hoe goed men de veiligheidsaanwijzingen begrijpt en dus naleeft. We kunnen effectieve procedures in het leven roepen en dat borgen in de bedrijfsvoering, maar als een groep mensen dat niet (begrijpend) kan lezen wordt het doel niet bereikt. Ook autochtone medewerkers kunnen door omstandigheden de taal minder goed machtig zijn. Dit kan zijn doordat ze anderstalig zijn opgevoed, maar ook omdat men over een lage taalvaardigheid beschikt (laaggeletterden).

Wat zegt de wet
De meeste Risico Inventarisatie & Evaluaties (art. 5, lid 5, Arbowet) spenderen weinig aandacht aan taalbarrières. Het Burger Wetboek (BW), art. 7:611 stelt dat werkgevers en werknemers verplicht zijn zich als een goed werkgever en werknemer te gedragen. Meer specifiek is de zorgplicht vastgelegd (BW, art. 7:658, lid 1). De werkgever dient maatregelen te treffen en aanwijzingen te verstrekken voor zover dat redelijkerwijs nodig is. Het overbruggen van taalbarrières valt hier ook onder, aangezien medewerkers de aanwijzingen wel moeten kunnen opvolgen. Zo oordeelde ook de rechtbank in Maastricht dat er een extra zorgplicht geldt voor medewerkers die de taal niet machtig zijn*.

Andersom houdt goed werknemerschap ondermeer in dat men de aangeboden voorlichting volgt. Als werkgever ben je niet alleen verantwoordelijk voor het eigen personeel, maar ook voor ingehuurd personeel (BW, art.7:658, lid 4). Zorg dus dat je in begrijpelijke communicatie voorziet. Het relevante deel van de RI&E dient naar het uitzendbureau gestuurd te worden. Het uitzendbureau zorgt er vervolgens voor dat het belandt bij de uitzendkracht (doorgeleidingsplicht, WAADI, art.11).

Wat kan ik eraan doen
Als Nederlandstaligen en anderstaligen elkaar goed begrijpen komt dit de veiligheid direct ten goede. Het verbetert en versnelt de communicatie, waardoor zelfs de werkdruk af kan nemen. De kans op fouten door miscommunicatie is ook kleiner. Dus wat te doen?

Stimuleer anderstaligen om Nederlands te leren als ze voor langere tijd verblijven;
Maak afspraken met uitzendbureaus over hoe uitzendpersoneel zo goed mogelijk (vooraf) voor te bereiden;
Maak de interne voorlichting tweetalig. Bijvoorbeeld Nederlands- en Engelstalig. Denk aan de mondelinge voorlichtingen (geldt ook voor werkoverleggen), veiligheidsprocedures, werkinstructies, veiligheidsbebording, veiligheidsinformatie mbt bedrijfsstoffen, calamiteiten- en ontruimingsplannen, bezoekersinformatie, enz. Wanneer er veel mensen van een specifieke nationaliteit werkzaam zijn, kun je overwegen om ook in de moedertaal van deze specifieke nationaliteit voor te lichten. Stel zeker dat de boodschap goed is overgekomen en stem inhoudelijk af op de doelgroep. Vermijd vakjargon waar mogelijk;
Wanneer er veel mensen van een specifieke nationaliteit werkzaam zijn, kun je overwegen om ze bij elkaar in één team te zetten. Voorkom té kleine minderheden in een groepssamenstelling, om discriminatie tegen te gaan;
Vraag meertalige medewerkers om als tolk te fungeren. Probeer deze meertaligen te verspreiden over verschillende ploegen.

Taalbarrières zijn dus breed op te vatten. Miscommunicatie door een gebrekkige taalvaardigheid wordt gelukkig steeds meer erkend als een risico. Het haalt ,me de woorden uit de mond.

Ludolf

Wie is Ludolf Prins?
Ken je mijn arbogereedschap al?

*Rechtbank Maastricht, 10-10-2011 / 03-880006-11, ECLI:NLRBMAA:2011:BT7112.
De medewerkers hebben geen kennis genomen van de veiligheidsinformatiebladen van verf en thinner, omdat de informatie alleen in de Nederlandse taal beschikbaar was.

Download nu gratis beleidsadvies

Signup now and receive an email once I publish new content.

I will never give away, trade or sell your email address. You can unsubscribe at any time.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *