TIJD OM UIT TE WAAIEN

Zo, eindelijk kerstvakantie! Eigenlijk alweer halverwege. Vakanties gaan op de een of andere manier altijd te snel. Ze zijn bedoeld om te onthaasten en met uitzondering van de gebruikelijke in- en uitpakstress lukt me dat aardig! De vogels lijken onze ondersteuning nog niet echt nodig te hebben. Een winters kerstgevoel ervaren is dan ook ver weg dit jaar met temperaturen die schommelen rond de 14°C ☼. Maar de kerstboom compenseert een hoop.

Maar liefst 1/3 van alle uitgevallen werknemers zit thuis als gevolg van werk gerelateerde stress. Dat is nogal wat. Geen wonder dat I-SZW er dit jaar veel aandacht voor had. Het kost de BV Nederland jaarlijks anderhalf miljard euro, maar bovenal levert het vooral veel persoonlijk leed op.

Schermopname

Volgens de Van Dale betekent stress aanhoudende geestelijke druk; spanning. Werkdruk en werkstress is overigens niet hetzelfde. Werkdruk is op zichzelf niet verkeerd. Sterker nog; veel mensen, waaronder ikzelf, floreren wanneer er sprake is van een zekere mate van werkdruk. Werkdruk gaat over in werkstress wanneer werkdruk te lang duurt. Te lang betekent in dit verband dat er te weinig of te korte herstelmogelijkheden zijn.

Omgaan met werkstress
Hoe herken je werkstress bij jezelf? Volgens Arbeid & Organisatiepsycholoog dr. Kilian Wawoe zijn de volgende kenmerken stress gerelateerd:
✓Cynisme omtrent het werk.
✓Angst om niet goed (genoeg) te kunnen presteren.
✓Vermoeidheid, geen energie hebben.

Herkenbaar? Uitval door stress is een arbeidsrisico. Bij goed werkgeverschap hoort natuurlijk ook aandacht voor deze zachte kant van risicomanagement. In de RI&E met bijbehorende plan van aanpak hoort dit onderwerp aan bod te komen. De wetgever legt in art. 2.15 van het Arbobesluit werkgevers specifiek op om maatregelen ter voorkoming of beperking van Psychosociale arbeidsbelasting (PSA) te treffen. Voorlichting hieromtrent hoort hier overigens ook bij. PSA is een containerbegrip. Aanhoudende hoge werkdruk, een tekort aan autonomie, pesten, (seksuele) intimidatie en discriminatie zijn allemaal vormen van PSA. Het zijn kortweg de dingen waar je wakker van kunt liggen. Als werkgever of veiligheidsprofessional wil je graag weten wat er leeft op de werkvloer. Dat kun je als volgt doen:
1. Maak de drempel om misstanden en te hoge werkdruk te melden zo laag mogelijk. Geef vooral ook aan dat je dat belangrijk vindt om te weten.
2. Zorg dat het onderwerp in functioneringsgesprekken en exit-gesprekken met vertrekkende werknemers aan bod komt.
3. Houd periodiek een werkbelevingsonderzoek om trends waar te kunnen nemen.
4. Onderzoek na voorvallen/omgevallen in hoeverre PSA een rol bij de totstandkoming heeft gespeeld om trends waar te kunnen nemen en herhaling te voorkomen. Dit is een belangrijk indicator die vaak over het hoofd gezien wordt!

Diverse aspecten aan het werk kunnen een belangrijke energiebron of juist een werkstressor vormen. Een energiebron is een aspect waarvan je als werknemers energie krijgt. Sociale steun van je leidinggevende of collega’s, zingeving en waardering door je klanten zijn voorbeelden van energiebronnen. Een hoger salaris is overigens een slechte energiebron, omdat dat maar een tijdelijk effect heeft. Een slopend werktempo, een niet slinkende berg werk, onhaalbare deadlines, te weinig autonomie zijn voorbeelden van werkstressoren. Het is lastig om aan te geven waar de grens per individu ligt, omdat dat per doelgroep en zelfs per persoon kan verschillen. Belangrijk is dat de balans positief naar energiebronnen moet doorslaan om werkzaamheden gedurende een langere periode met een positief gevoel vol te houden.

Wat kun je er als werkgever aan doen
De huidige tendens van langer doorwerken vraagt om een duurzaam inzetbaarheidsbeleid. Als werkgever moet je het onderwerp bespreekbaar maken en kun je een actief beleid voeren. Dit beleid bestaat uit:
✓Verzuimbeleid (verzuim omkeren).
✓Preventiebeleid (verzuim voorkomen).
✓Opleidings- en loopbaanbeleid.

Het laatste punt vraagt enige uitleg. Als mensen onvoldoende bekwaam zijn, kunnen ze zich onvoldoende toegerust voelen voor de taakeisen. Als gevolg daarvan kunnen mensen zich onzeker of zelfs angstig gaan voelen met uitval als gevolg. In de Arbowet, art. 8, wordt het belang van opleiding nog maar eens onderstreept. Daarnaast is het ook nog eens nadelig voor de geleverde kwaliteit van werkzaamheden.

Wat kun je als werknemer aan werkstress doen
Als werknemer kun je er gelukkig ook zelf wat aan doen! Volgens neuropsycholoog prof. dr. Erik Scherder kun je het volgende doen om het brein op de juiste wijze tot herstel aan te zetten:
1. Beweeg tenminste 20 min per dag.
2. Luister of maak muziek (improviseer gerust ♫♩♫♬).
3. Ga nieuwe dingen doen en ga uitdaging niet uit de weg.

Ik geef toe, bovenstaand advies geeft te denken in overspannen toestand, maar in het filmpje Hoe word je een minder gestreste werknemer? van de Universiteit van Nederland legt Erik Scherder het uitstekend uit en klinkt het nog logisch ook. Thuis zitten niks doen (onder de noemer uitrusten) werkt het herstel in feite tegen. Dus, trek erop uit!

Wil je met betrekking tot werkdruk globaal weten hoe je er zelf bijzit? Doe de Sneltest werkdruk van FNV. Het geeft natuurlijk slechts een indicatie. Als je je echt zorgen maakt, bezoek dan tijdig je bedrijfsarts.

Zonder spanning geen ontspanning. Nog een week en dan gaat m’n wekker weer op tijden waar ik nu nog niet aan wil denken 😉 Ik geniet er nog maar even van en hoop dat jij hetzelfde doet. Hele fijne jaarwisseling!

Ludolf

Wie is Ludolf Prins?
Ken je mijn arbogereedschap al?

Download nu gratis beleidsadvies

Signup now and receive an email once I publish new content.

I agree to have my personal information transfered to MailChimp ( more information )

I will never give away, trade or sell your email address. You can unsubscribe at any time.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *