Verdraaide organisaties

Verdraaide organisaties, terug naar de bedoeling, door Wouter Hart en Marinus Buiting

Veel mensen voelen zich vaak belemmerd door wet- en regelgeving. Greet Houweling heeft dit gevoel van velen met behulp van een metafoor over het bereiden van soep mooi verwoord. De systeemwereld lijkt soms belangrijker dan de (interne) klant. Ook de overheid heeft dit gesignaleerd en besloot zich terug te trekken zodat bedrijven meer aan zelfregulering doen, wat deregulering moet bewerkstelligen. Bedrijfsvoering volgens de leanprincipes dus. Of zoals Wouter Hart schrijft: “Terug naar de bedoeling”.

Terugdringen van managementlogica, meer ruimte voor excelleren. Dat is wat Wouter Hart beoogt met het boek “Verdraaide organisatie, terug naar de bedoeling”. De kunst om management eenvoudiger te maken. Waarmee het ook flexibeler wordt als het gaat om bijvoorbeeld de klantvraag te kunnen beantwoorden. Vanuit bedrijfsveiligheidsoogpunt valt er op dit punt vaak ook veel te winnen. In plaats van inzet op vakvolwassenheid, zetten we vaak in op het vasthouden aan normen. We leunen zwaar op procedures van onze systeemwereld, maar wat als die procedures niet overeenkomen met de werkelijkheid? Wanneer een situatie out of the box is? Dan ga je die hooguit te lijf met een procedure die in de buurt komt. Schijnbaar logische oplossingen kunnen leiden tot effecten die het probleem eerder groter maken dan oplossen.

Standaardisatie door het hebben van procedures en regelgeving blijft natuurlijk ook voor hoge veiligheidsrisico’s een must, omdat je niet alles aan het individu over wil laten. Opleidingsniveau, ervaring en mindset kunnen namelijk nogal verschillen. En daarmee de handelswijze ook. Het biedt medewerkers ook handvaten.

Maar risico’s uitsluiten kunnen we nooit. Waar dit boek mooi op ingaat is de rol van staffuncties. Veiligheidsfunctionarissen zijn vaak onderdeel van een staf. Daar worden de regels gemaakt en de lijn voert uit. De staf wordt er dan ook eigenaar van in de ogen van de lijn. Als het eigenaarschap naar de staf verplaatst, voelt de werkvloer zich minder betrokken bij veiligheid. Terwijl de staf zich afvraagt waarom de lijn zoveel desinteresse uitstraalt. Hoe sterker het eigenaarschap bij de (interne)klant ligt, hoe groter het effect van het product van de staf. Echte ondersteuning dus, in plaats van top down zenden.

Volgens Wouter Hart is een zo klein mogelijke systeemwereld, dat bovenal als ondersteunend wordt ervaren prima. Het is waardevol omdat het ons leven gemakkelijker maakt. Maar als de systeemwereld groter wordt, vraagt het ook meer aandacht en is er minder aandacht over voor de (interne) klant/het eindproduct.

Het boek biedt ook een tegenhanger van de Plan-Do-Check-Act-cyclus, de Prepare-Act-Reflect-cyclus. Het is een cyclus die veel sneller rond gaat, omdat Act en Reflect eigenlijk gelijktijdig continu plaatsvinden.

De hoofdboodschap van het boek is dat we teveel intern, systeemgericht zijn. Een mooi voorbeeld is de paarse krokodil.  De focus moet van binnen naar buiten gericht zijn. Daar ligt het bestaansrecht van organisaties.

Het boek geeft ondermeer aan de volgende principes uitleg:
✓ Alles begint met de bedoeling;
✓  Leidende principes;
✓   Eigenaarschap bij de klant;
✓   Open organiseren;
✓ Aandacht hebben voor het hier en nu: Prepare-Act-Reflect;
✓   Structurele performanceverbetering;
✓  Een hitteschild om ruis op afstand te houden voor meer focus;
✓   Vereenvoudiging van de systeemwereld;
✓   Wees volledige transparantie als het gaat om verantwoording;
✓  Bewuste communicatie.

Verdraaide organisaties lees vlot weg en geeft concrete voorbeelden die heel herkenbaar zijn voor de meeste mensen. Het is voorzien van duidelijke illustraties en mooie quotes. Het heeft een duidelijke en logische opbouw, waarbij veel aandacht voor de praktijk is. Er is zelfs een compleet praktijkdeel in het boek opgenomen.

Ik denk dat het boek verwoord wat veel mensen ervaren en het voorziet van concrete oplossingen en denkrichtingen.

Meer weten? Wouter Hart licht zijn gedachtegoed hier  nog eens toe.

Door Ludolf Prins

Wie is Ludolf Prins?
Ken je mijn arbogereedschap al?

Titel: Verdraaide organisaties
Auteur: Wouter Hart
Co-auteur: Marinus Buiting
Aantal pagina’s: 159
Uitgeverij: Vakmedianet
Jaar: mei 2012
ISBN: 9789013105735