VERJONGINGSSNOEI (TRILLINGSBELASTING)

In mijn vorige blog ben ik ingegaan op lawaaibelasting. De directe aanleiding daarvoor was dat mijn werkplek omringt werd door groenbeheerders die met allerlei materieel de natuur in het gareel proberen te krijgen in lijn met wat de ontwerper ooit bedacht had. En dat alles onder de noemer verjongingsssnoei. In deze blog ga ik in op trillingsbelasting, de 2e blog in een serie van 5 .

Het gebruik van arbeidsmiddelen brengt een aantal risico’s met zich mee, waarvan trillingsbelasting er soms één van is. Op basis van hoofdstuk 6, Afdeling 3a, §1 en §2 van het Arbeidsomstandighedenbesluit is de werkgever verantwoordelijk voor het minimaliseren van de blootstelling van werknemers aan trillingen op de werkplek. Tabel 1 laat de actie- en grenswaardes zien (de EU-normen).

Trillingsbelasting
Tabel 1     Actie- en grenswaardes

Het eerste wat opvalt is dat er onderscheid wordt gemaakt in hand-arm- en lichaamstrillingen. Zo’n 800.000 werknemers worden regelmatig aan trillingen blootgesteld. Het overgrote deel daarvan betreft lichaamstrillingen. Dit kan allerlei klachten met zich meebrengen. Veelal gaat het om (lage) rugklachten, maar ook om knie- en nekklachten. Vaak is het een combinatie tussen tillen en trillingsbelasting dat de lage rugklachten veroorzaakt. Maar ook vermoeidheid kan een klacht zijn. Lichaamstrillingen worden doorgegeven via het zitvlak of de voeten.

Hand-arm-trillingen komen logischerwijs het lichaam binnen via handen en armen. Iedereen die weleens met een bosmaaier heeft gewerkt zal het herkennen. Hand-armtrillingen kunnen het zogenaamde wittevinger-syndroom veroorzaken. Door de trillingen zijn de vingertoppen minder goed doorbloed. Normaliter gaat dit voorbij en blijft het bij tintelingen en een gevoel van doofheid. Bij structurele blootstelling kan er blijvende schade ontstaan aan de uiteinden van de zenuwen. Men ontwikkelt dan een blijvend tintelend gevoel. Daarnaast vindt er mogelijk verlies van tast-, pijn-, temperatuur- en vibratiegevoel plaats. Daarnaast kan er vervroegde arthrose optreden in de gewrichten van pols, elleboog en schouder.

Als er meer dan een uur per dag met arbeidsmiddelen wordt gewerkt is het aan te bevelen om de belasting door een arbeidshygiënist te laten beoordelen. Deze zal kijken naar de sterkte, frequentie, duur en richting van de trillingen. Ook zal er nagegaan worden of er sprake is van schokken naast de trillingen. De informatie die meegeleverd is door fabrikanten geeft vaak ook een indicatie, mits deze vermeld is. Ook zal een arbeidshygiënist kijken naar de werkomstandigheden, zoals de ondergrond waarop men doorgaans werkt en omgevingstemperaturen.

Ook voor trillingsbelasting is het van belang om een periodiek arbeidsgeneeskundig onderzoek (PAGO) uit te voeren. Gericht preventief medisch onderzoek is niet mogelijk voor trillingschade. Als er nog geen klachten bekend zijn, kan men wel met behulp van gestandaardiseerde vragenlijsten tijdens een periodieke PAGO-klachten vroegtijdig op het spoor komen en ook de omvang daarvan vaststellen.

Wat kun je zelf doen om de kans op klachten te verkleinen? Onderstaand een opsomming van mogelijke beheersmaatregelen die je kunt treffen. Een arbeidshygiënist kan aangeven wat voor jouw specifieke situatie het beste effect zal geven en het meest geschikt is:

Voorzie in periodiek onderhoud, omdat onderhoud overmatige trillingen door bijvoorbeeld slijtage kan verminderen;
Als het een productieproces betreft –> ga na of je kunt automatiseren of anders kunt inrichten (bv lassen of lijmen in plaats van klinken);
Ga na of langdurige werken met trillende arbeidsmiddelen door een alternatief overgenomen kan worden. Voorkom wel dat er een nieuw trillingsrisico ontstaat, zoals lichaamstrillingen. Laat dit zonodig beoordelen en selecteer nieuwe middelen op basis van trillingsbelasting in de fabrikantopgave;
Ga na of er vergelijkbare type arbeidsmiddelen zijn met minder trillingsbelasting;
Als vervanging door minder belastende apparaten niet mogelijk is, ga dan na of er trilling absorberende handvatten mogelijk zijn;
Kijk of taakroulatie mogelijk is om de trillingsbelasting per persoon te minimaliseren;
Voorzie in trillingsdempende middelen zoals handvaten en schokabsorbers;
Draag dempende handschoenen, zeker bij koude omstandigheden. Warme handen zijn minder gevoelig voor trillingsbelasting;
Monitor in PAGO’s met gestandaardiseerde vragenlijsten of er klachten aan het ontstaan zijn;
Voorzie in voorlichting dat is afgestemd op deze specifieke doelgroep.

Meer achtergrondinformatie is te vinden op www.arbokennisnet.nl

In de volgende blog ga ik in op fysieke belasting.

Ludolf

Wie is Ludolf Prins?
Ken je mijn arbogereedschap al?

Download nu gratis beleidsadvies

Signup now and receive an email once I publish new content.

I will never give away, trade or sell your email address. You can unsubscribe at any time.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *