WITTE MOLENAARS

Hoe gezond zijn onze molens voor molenaars eigenlijk? Vandaag (en morgen) was het Nationale Molendag. Ruim 950 molens zijn dan open voor publiek. Ik was toevallig in de buurt van zo’n molen dankzij een familiedag. We konden het niet laten om even een blik te werpen bij de lokale molen die op dat moment ook in bedrijf was. De molen bleek recent gerestaureerd en ik moet zeggen, voor zover ik dat als leek kan beoordelen, dat dit zeer vakkundig was gedaan. Knap hoe al dat houtwerk zo mooi op elkaar is ingespeeld, afgestemd en samengesmeed tot een werkend geheel.

De molen draait op vrijwilligers. Eén van hen, een op het eerste gezicht oudere man, hield de zakken op om het meel in op te vangen. Toen ik nog wat beter keek, bleek het helemaal niet om een oudere man te gaan, maar om een jongeman van nog geen 20 jaar, die door de meelstof volledig wit uitgeslagen was. Compleet met wit haar, witte wimpers en witte wenkbrauwen!

Meel lijkt onschuldig, omdat het een natuurproduct is maar dat is het niet. Meelstof valt binnen de Arbowet onder de noemer biologische agentia. Het is ook een allergeen. Nederland kent geen grenswaarde voor meelstof, maar omringende landen zoals Engeland, België, Noorwegen en Zweden wel. Bij langdurige of piekblootstelling kun je gesensibiliseerd raken. Dan kun je een meelallergie of bakkersastma oplopen. Eén molecuul kan dan al voldoende zijn om acute effecten te veroorzaken. Denk aan benauwdheid, hoesten, neusklachten, moeilijkheden met ademhalen en slijm ophoesten. In dit geval gebruikte de persoon ook geen enkele vorm van adembescherming of stofbril. Achter hem zag ik in het licht van de buitendeur die open stond de stofdeeltjes dwarrelen. Het ging om een hoge dichtheid.

Dat bracht me op een andere gedachte. Het risico op een stofexplosie. De open deur leidde namelijk tot de balustrade van de molen. In vakjargon; de stelling. Als een argeloze bezoeker namelijk op het lumineuze idee komt om daar een sigaret op te steken voor de deur, is een stofexplosie niet ondenkbaar. Een stofbeheersingsplan is hier dan ook geen overbodige luxe! Ik ben benieuwd hoe de molen schoongemaakt wordt. Ik hoop niet dat ze dat met een bezem doen, maar heb nergens een ATEX-veilige stofzuiger in een hoek zien staan. Voorlichting aan bezoekers is er niet. Een waarschuwings- of verbodsbord voor een rookverbod is een goed begin.

Dat de molen draait op vrijwilligers wil niet zeggen dat er geen beheersmaatregelen getroffen hoeven te worden. Ook voor vrijwilligersorganisaties gelden er verplichtingen vanuit de Arbowet (Arbobesluit, art. 9.5a) voor het werken met biologische agentia. Een vrijwilligersorganisatie hoeft weliswaar niet over een RI&E te beschikken, maar dient voor een aantal onderwerpen wel een preventiebeleid te voeren. Dat zal de verzekeraar ook aanspreken. Wellicht levert dat een korting op de premie op. De arbeidshygiënische strategie is hierbij leidend. Een technische beheersmaatregel zou in dit geval het dichtmaken van de meelstortkoker kunnen zijn (bron afschermen). Zo gaat er ook minder meel verloren in mijn beleving. Daarnaast toch ook maar een stofmasker en stofbril aanreiken.

Een oud molenaarsgezegde zegt: “Wie niet wit wil worden moet uit de molen blijven.” Dat betekent dat je gevaar moet ontvluchten als je je daar niet aan wilt blootstellen. Treffend ☺. Laten we zuinig zijn op onze vrijwilligers. Dan hebben we over een aantal jaar nog steeds ervaren molenaars en kunnen we van onze met zorg gerestaureerde molens genieten.

Ludolf

Wie is Ludolf Prins?
Ken je mijn arbogereedschap al?

Download nu gratis beleidsadvies

Signup now and receive an email once I publish new content.

I will never give away, trade or sell your email address. You can unsubscribe at any time.

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *